I Am Woman!

တနဂၤေႏြအားရက္မို႕ နားေထာင္ခ်င္တဲ႔ သီခ်င္းေဟာင္းေတြ ျပန္ရွာနားေထာင္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီထဲက Helen Reddy ရဲ႕ I am Woman ဆိုတဲ႕ သီခ်င္းေလး ဒီမွာ ျပန္ရွယ္ပါရေစ။ ၁၉၇၀ႏွစ္ေတြက ဆိုေတာ့ သီခ်င္းကေတာ့ ေဟာင္းေနပါၿပီ..။ မေဟာင္းေသးတာကေတာ့ သီခ်င္းထဲက အေၾကာင္းအရာေတြပါ။  ကမၻာ႕ေနရာအသီးအသီးမွာ အမ်ိဳးသမီေတြအေပၚဖိႏွိပ္မွဳေတြ၊ အခြင့္အေရးေတြ နစ္နာဆံုးရွံဳးေနဆဲပါ..။ အဲဒီအတြက္လည္း အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးလွဳပ္ရွားတတ္ၾကြသူေတြတင္ မဟုတ္ဘူး..။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းက အသိအျမင္က်ယ္က်ယ္နဲ႕ ပါ၀င္ဖို႕လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ကၽြန္မတို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႕ မတူတဲ႔ အခ်က္က ပညာတတ္ၿပီး ထက္ထက္ျမက္ျမက္ရွိတဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကို သိပ္တန္ဖိုးထားပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၾကည္ညွိဳေလးစားၾကတဲ႔ အခ်က္မွာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္သမီးမို႕ ဆိုတာတင္ မကပါဘူး ထက္ထက္ျမက္ျမက္ရွိတဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ခ်င္း အေပၚမွာကို ေလးစားတန္းဖိုးထားၾကတဲ႕ အခ်က္က ထင္ရွားပါတယ္။ အခုတေလာ ဥဒဟိုလာေနၾကတဲ႔ နိဳင္ငံတကာက  ေခါင္းေဆာင္အသီးသီးရဲ႕ခရီးစဥ္ သတင္းေတြ facebook မွာ ရွယ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Hillary Clinton လာတဲ႔ သတင္းကေတာ့ ျမန္မာေတြၾကား ေျပာမဆံုးတဲ႔ သတင္းပါ။ ႏိုင္ငံႀကီးတစ္ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္တင္မကဘူး ထက္ျမက္တဲ႔အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္တဲ႔ အခ်က္ကို ျမန္မာေတြ သိပ္တန္ဖိုးထားလို႕ပါ။ သို႕ေသာ္ ဒီလိုဆိုရဲ႕နဲ႕ ျမန္မာျပည္က အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚတန္ဖိုးထားမွဳ အခြင့္အေရးေတြ အျပည့္အ၀ ညီတူမွ်တူရွိေနၾကၿပီလားလို႕ေမးလာရင္ေတာ႕ သြားရအံုးမယ့္ ခရီးက အေ၀းႀကီးပါလို႕ ေျဖရမွာပါ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ပယ္အဆင့္ဆင့္မွာ အမ်ိဳးသမီးကို တန္းတူေနရာရဖို႕ ခ်ီတက္ၾကရအံုးမွာ ျဖစ္သလို၊ အိမ္ေတြ၊ မိသားစုအလုပ္ေတြ မွာလည္း မီဖိုေခ်ာင္၊ ေလွ်ာ္ေရး၊ ဖြတ္ေရးက မိန္းမအလုပ္ ဆိုၿပီး အိမ္ရွင္မေတြမွာ အျပင္အလုပ္လည္းေျပးရ၊ အိမ္အလုပ္လည္း သိမ္းၾကံဳးလုပ္ရနဲ႕ အခ်ိန္အားမရေတာ့ပဲ ကိုယ္႕ကိုယ္ကို တိုးတတ္ေအာင္ ဗဟုသုတဆည္းပူးပိုင္ခြင့္ စတာေလးေတြကအစ မရရွိၾကတာ စတဲ႔ အရာေတြ အပါအ၀င္၊ ေအာက္ေျခ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္ေတြနဲ႕ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြမွာ အလုပ္ခ်ိန္တူ၊ ထည့္၀င္ရတဲ႕ လုပ္အားတူပါလ်က္နဲ႕ မိန္းမေတြရတဲ႔ ေန႕တြက္က ေယာက္က်ာၤးေတြရတဲ႔ ေနတြက္ထက္ကို အမ်ားႀကီးေလ်ာ႕ ရေနတာ စတာေတြ အမ်ားႀကီးတိုးတက္ေအာင္ရအံုးမွာပါ။ အားနဲ႕ မာန္နဲ႕ကို ဒီခရီးက ဆက္ၾကရအံုးမွာပါ၊ ဒီမိုကေရစီရရံု၊ တိုင္းျပည္အစိုးရ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ရံုနဲ႕ ခ်က္ခ်င္းဒါေတြ ကၽြန္မတို႕လက္ထဲ ေရာက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ကာ သီခ်င္းေလးနားေထာင္ရင္း အားေတြလည္းတင္းရင္းေပါ႕..။ အသိေတြတိုးပြားေအာင္လုပ္ရင္း ေရွ႕ဆက္ၾကရေအာင္ပါ။

Helen Reddy ရဲ႕ “I Am Woman” ပါရွင္ ဒီတပတ္အတြက္ေတာ့. ။ စကားလံုးေတြက အင္မတန္ အားပါပါတယ္။

If I have to I can face anything, 
I am strong (strong).
I am invincible (invincible). 
I am woman. Oh, I am woman. 

You can bend but never break me ’cause it only serves to make me.
More determined to achieve my final goal. And, I come back even stronger. 
Not a novice any longer ’cause you’ve deepened the conviction in my soul. 

I am woman. Watch me grow. See me standing toe to toe. As I spread my lovin’ arms a cross the land. But, I’m still an embryo with a long long way to go until I make my brother understand.

အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ရတာ အဆိုးဆံုး ကမၻာ့နိုင္ငံမ်ား စာရင္းမွာ ျမန္မာပါ၀င္

ၿပီးခဲ႕တ႕ဲလကထြက္တဲ႔ Foreign Policy မဂၢဇင္းကျပဳစုတဲ႕ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ရတာ အဆိုး၀ါးဆံုးကမၻာ႕ႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းပါ။  အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေလ်ာက္မွု၊ အျခားလူမွဳဘ၀ေတြမွာ အကာအကြယ္ေပးမွဳစတဲ႔ က႑ (၉) မ်ိဳးခြဲၿပီး ႏိုင္ငံေတြကို အဆင့္သတ္မွတ္ေဖာ္ျပထားတဲ႔ အဲဒီစာရင္းမွာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းတာ ကၽႊန္မတို႕ ႏိုင္ငံက က႑ (၉) မ်ိဳးအနက္ (၅) မ်ိဳးမွာ အဆိုးဆံုးအဆင့္က ပါတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ရတာ အဆိုးဆံုးလို႕ သတ္မွတ္ခံရတဲ႔ က႑ေတြကေတာ့..

၁။ ပညာေရးမွာ ခြဲျခားမွဴပါ (Discrepancy in Education) – ဘာလို႕လဲ.. အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း လြတ္လပ္စြာ ေက်ာင္းတတ္ခြင့္ရတာပဲ လို႕ေစာဒက တက္စရာရွိပါတယ္။ ဘာေတြက ခြဲျခားေနလည္း ေသခ်ာၾကည့္ရေအာင္ပါ..။ ျမင္သာတဲ႔ အခ်က္ လြန္ခဲ႕တဲ႕ တစ္ႏွစ္၊ ၂ႏွစ္ေလာက္ကအထိ ေဆးတကၠသိုလ္၀င္ခြင့္ အမွတ္တို႕၊ အျခားအသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းတကၠသိုလ္္ေတြရဲ႕ ၀င္ခြင့္မွာ အမ်ိဳးသမီး၀င္ခြင့္အမွတ္က အမ်ိဳးသားေတြအတြက္ သတ္မွတ္တဲ႔ အမွတ္ထက္ ပိုျမင့္ပါတယ္။ ဒါဟာ ခြဲျခားမွဴပါ။ နယ္ေဒသေတြမွာ မိန္းကေလးဆိုရင္ အိမ္အလုပ္သာ လုပ္ေစၿပီး ပညာဆံုးခန္းမတိုင္ခင္ ေက်ာင္းထြက္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဘြဲ႕ရ အိမ္ေထာင္က်တဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆိုရင္လည္း အျပင္အလုပ္အျပင္ အိမ္အလုပ္ေတြမွာလည္း ေယာက္က်ားလုပ္သူရဲ႕ အကူမရၾကတဲ႕အတြက္ အျခားဗဟုသုတျဖစ္ဖြယ္သင္တန္းေတြနဲ႕၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာရပ္အတြက္ ဘြဲ႕လြန္သင္တန္းေတြ တက္ခြင့္နစ္နာဆံုးရွံဳးရတာ.. ဒါေတြဟာလည္း မသိမသာ ဆံုးရွံဳးေနၾကရတဲ႔ အခြင့္အေရး ခြဲျခားခံရမွဴေတြပါ.. ။ ေနာက္ထပ္လည္း အမ်ားႀကီးက်န္ပါေသးတယ္..။ ကြ်န္မလက္ရွိေရးေနတဲ႔ အခ်ိန္ေပၚလာသမွ်အခ်က္ေလးကိုသာ ေရးျပတာပါ။)

၂။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ပယ္အဆင့္ဆင့္မွာ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္ခြင့္ မရွိတဲ႔ အခ်က္ပါ (Governmental Participation By Women) – ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါလီမန္မွာ ပါတာပဲ ဆိုရံုနဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ပယ္မွာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးပါ၀င္ခြင့္က မၽွ်တၿပီလို႕ ေျပာလို႕ မရပါဘူး။ ေအာက္ေျခ ေက်းရြာအဆင့္ဆင့္မွာကို အမ်ိဳးသမီးဦးေရက အမ်ိဳးသားဦးေရနဲ႕ အခ်ိဳးက် ပါ၀င္ႏုိင္ပါမွ ဒီအခ်က္က ျပည့္စံုၿပီးလို႕ ေျပာလို႕ ရမွာပါ။ အဲဒါနဲ႕ ပတ္သတ္ၿပီး ကၽြန္မ ဟိုတေလာက မွ်ေ၀ထားတာေလးကိုလည္း ဒီမွာ ဖတ္လို႕ရပါတယ္။)

၃။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေသဆံုးမွဳပါ (Maternal Mortality) – ေယာက္က်ားေဖာင္စီး မိန္းမမီးေနလို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ ေယာက္က်ားေတြေတာ့ ေဖာင္မစီးၾကေတာ့ပါဘူး။ မိန္းမေတြေတာ့ မီးေနၾကရဆဲ၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ၾကရဆဲပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရင္း၊ မီးဖြားရင္း ျမန္မာျပည္မွာ ေသၾကရဆဲပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တာက လြယ္တဲ႔ ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး သို႕ေသာ္ ႏိုင္ငံတကာမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေလွ်ာက္မွဳေတြ ဒီေလာက္ေခတ္မွီလာတဲ႔ အခ်ိန္မွာေတာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တာ အသက္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ဆဲျဖစ္ေနတာ၊ မေသသင့္ပဲ ေသသြားၾကရတာ ေအမတန္မွကို ၀မ္းနည္းဖြယ္ အျဖစ္ပါ။ က်န္းမာေရးစရိတ္စကႀကီးလြန္းျခင္း၊ ေဆးရံုးေဆးခန္းအနီးနားမွာ မရွိျခင္း၊ အရည္အခ်င္း ျပည့္မွီတဲ႔ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြ ထားမေပးႏိုင္ျခင္း၊ လူထုက်န္းမာေရး အသိပညာျပည့္၀ လာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ျခင္း စတာေတြနဲ႕ အရြယ္ေကာင္းမိခင္၊ သားေကာင္းမိခင္ေတြ အသက္မဆံုးရွံဳးသင့္ဘဲ ဆံုးရွံဳး ေနတာ အင္မတန္မကို ရင္နာဖို႕ ေကာင္းပါတယ္။)

၄။ အမ်ိုဳးသမီးေတြ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကာကြယ္မွဳ၊ လံုၿခံဳမွဳ ေပးတဲ႔ ေနရာ အားနည္းတဲ႕ အခ်က္ပါ။

၅။ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေတြ လူကုန္ကူးမွဳ ခံရမွဳမွာ ျမန္မာနိုင္ငံက အဆိုးရြားဆံုး အဆင့္မွာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဆိုး၀ါးဆံုး အဆင့္လို႕ မသတ္မွတ္ခံရတဲ႕ က႑ (၄) ခုကေတာ့..

Continue reading

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဖတ္သင့္တဲ႔ စာအုပ္ ၅၀

ဒီေန႕ BooK Reviews ေတြ ဖတ္ရင္းေတြ႕မိလို႕ Huffington Post က ညႊန္းထားတဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဖတ္သင့္တဲ႔ စာအုပ္ ၅၀ စာရင္းကို ျပန္လက္ဆင့္ကမ္းပါရေစ (အမ်ိဳးသမီးေတြ ဖတ္သင့္တယ္လို႕ ေရးထားေပမယ့္ အမ်ိဳးသားမ်ား မဖတ္ရလို႕ မပါပါဘူးေနာ္။)

စာရင္းထဲက ဘယ္ႏွစ္အုပ္ေလာက္ ဖတ္ၿပီးၿပီလဲ ေရၾကည့္ရင္း မဖတ္ရေသးတဲ႔ စာအုပ္ေတြဆိုရင္လည္း  ဒီေႏြရာသီမွာ ဖတ္စရာရတာေပါ႕..။   အခုဖတ္ေနတဲ႔  Doris Lessing ရဲ႕ The Summer Before the Dark ၿပီးရင္၊ စာရင္းထဲက Margaret Atwood ရဲ႕ The Handmaid’s Tale ဖတ္ဖို႕၀ယ္ထားတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ နိုင္ငံတကာစာအုပ္ေတြ လြယ္လြယ္ ၀ယ္လို႕ မရတာ၊ ႏိုင္ငံတကာ၀တၳဳေတြက ေရႊထက္ေတာင္ ရွားၿပီး ၀ယ္ရတာခက္တာကို.. မသိဘူးလား ဒီ list ႀကီးကို လာရွယ္တယ္ဆိုၿပီး ေမတၱာေတာ့ မပို႕တန္ေကာင္းလို႕ မွတ္တာပဲ..။  ႏိုင္ငံတကာ စာအုပ္ေတြပါ ထားမယ့္ စာၾကည့္တိုက္ေတြ ေပၚလာပါေစ၊ စာအုပ္ေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႕ import tax လည္း မေပးရဘဲ သြင္းခြင့္ေပးၿပီး အျမတ္နည္းနည္းယူၿပီးေရာင္းမယ့္ စာအုပ္ အေဟာင္းဆိုင္ႀကီးႀကီးေတြ ေပၚလာပါေစ။ စာအုပ္ေကာင္းတိုင္းကို ဘာသာျပန္ၾကမယ့္ ဘာသာျပန္ဆရာေတြ ပိုမ်ားလာပါေစ..။

လူတိုင္းခြဲျခားဆက္ဆံခံရမွဳက ကင္းေ၀းၾကပါေစ

ၿပီးခဲ႕တဲ႕တစ္ပတ္က ျမန္မာျပည္မွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ gays parade – လိင္တူခ်စ္သူမ်ား စုရံုးၾကတဲ႔ ပြဲေလးလုပ္တယ္လို႕ ၾကားရတယ္။ လူတစ္ဦးနဲ႕ တစ္ဦးခြဲျခားဆက္ဆံမွဳ ပေပ်ာက္ေရး တန္းတူညီမ်ွေရးအတြက္ ေရွ႕တစ္လွမ္းတိုးလာတဲ႔ ျဖစ္ထြန္းမွဴတစ္ရပ္ပါ..။ Facebook မွာေတြ႕တဲ႔ post ေလးတစ္ခု ေ၀မ်ွပါရေစ..။

”Facebook သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာကို ”ငါတို႕ ဗုဒၶဘာသာမွာ မရွိဘူးတို႕၊ ငါ႕တို႕ ယဥ္ေက်းမွဳမွာ မရွိဘူးတို႕..” ဆိုၿပီး LGBT (Gays, Lesbians, Bisexuals, Transgender) ေတြကို ကိုယ္နဲ႕ မတူတာနဲ႕ ေ၀ဖန္ေနၾကတာ၊ လူအျဖစ္ေတာင္ေလးစားမွဳေပ်ာက္ၿပီး ေျပာဆိုေနၾကတာ မၾကာမၾကာ ေတြ႕လို႕..။ သူမ်ားကို မေ၀ဖန္ခင္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကေကာ ေန႕တဓူက ဘုရားေဟာအဆံုးအမေတြ၊ ကိုယ္ယဥ္ေက်းမွဳဆိုတဲ႔ အရာေတြနဲ႕.. ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ကိုက္ညီေအာင္ေနထိုင္ႏိုင္ရဲ႕ လားဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႕ ေမ႕ေနၾကပံုေပၚတယ္..။ ဘုရားအဆံုးအမထဲမွာ ပါတာ၊ မပါတာ၊ ယဥ္ေက်းမွဳမွာရိွတာ မရွိတာဆိုတာေတြ ခဏထားပါအံုး။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ေ၀ဖန္တဲ႔ သူေတြလုပ္ၾကတဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္တာတို႕၊ အရက္ေသာက္တာ၊ ေဘာင္းဘီ၊ စကပ္၀တ္တာ စတဲ႔အရာေတြလည္း ငါတို႕ ဗုဒၶဘာသာမွာ မရွိဘူး၊ ငါ႕တို႕ ယဥ္ေက်းမွဳမွာ မရွိဘူးဘဲ.. ၊ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ႀကိဳက္လို႕၊ ကိုယ္ႀကိဳက္တာလုပ္တာ။ LGBT ျဖစ္တဲ႔ သူေတြလည္း ဒီသေဘာပဲ၊ ကိုယ္ႀကိဳက္လို႕ ကုိယ္ေပ်ာ္ရြင္စြာေနထိုင္ႏိုင္မယ့္ ေရြးခ်ယ္မွဳတစ္ခုလုပ္ၾကတာ။ ဗုဒၶဘာသာမွာေရာ၊ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမွဴစစ္စစ္ မွာ ေရာ တကယ္တမ္း မရွိတဲ႔အရာက လူ႕တစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေပ်ာ္ရြင္မွဳ၊ လြတ္လပ္စြာကိုယ္ႀကိဳက္တဲ႔ လူမွဳေနထိုင္မွဳဘ၀ကို ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ကို ဟန္႕ထားတဲ႔ အယူအဆမ်ိဳးေတြပါ။ အျခားဘယ္ဘာသာမွလည္း ရွိလိမ့္မယ္ မထင္ပါဘူး။ ရွိခဲ႔တယ္ ဆိုခဲ႕ရင္လည္း.. ေျပာင္းလဲလာတဲံ႔ေခတ္စနစ္နဲ႕ မကိုက္ညီေတာ႔တာျဖစ္တဲ႕အတြက္ လူတစ္ဦးကေန တစ္ဦးရဲ႕.. ေပ်ာ္ရြင္မွဳ၊ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင္႕ကို ဖိႏွိပ္အႏိုင္က်င့္ကန္႕သတ္ေနတဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ ၀ါဒအဆြဲေတြရဲ႕ မွိဳင္းတိုက္ခံလာရတဲ႔ ဘ၀ကေနလြတ္ေအာင္ အျမင္က်ယ္က်ယ္နဲ႕.. ကိုယ္ပိုင္ဆန္းစစ္ႏိုင္တဲ႔ အရည္အခ်င္းမ်ိဳးေတြ ထြန္းကားလာေအာင္လုပ္ခ်ိန္တန္ၿပီ။” ထပ္ျဖည့္ရရင္.. ဗုဒၵ ေဟာခဲ႕တဲ႕ အေျခခံတရားက.. non-attachment ပါ..။ ဆန္႕က်င္ဖက္လိင္ခ်င္းေတာ့.. ယူၾက – သံေယာဇဥ္၊  (attachment) လုပ္ၾက။ လိင္တူခ်င္းေတာ့.. မယူၾကနဲ႕ attachment မလုပ္ၾကနဲ႕.. ဆိုၿပီး ခြဲျခားၿပီး ေဟာေျပာခဲ႔တာ မရွိပါဘူးလို႕.. ေျပာရင္း ခြဲျခားဆက္ဆံမွဳပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ပိုစ္႕တစ္ခုအေနနဲ႕ ျပန္ျဖန္႕ေ၀ ပါရေစ။

တေက်ာ့ျပန္ ၁၉၇၀ႏွစ္မ်ားရဲ႕ ဖက္ရွင္

ဒီသတင္းပတ္ကုန္ကေတာ့ မိုးလည္း ေန႕စဥ္ ရြာေနတာနဲ႔ အျပင္ မသြားျဖစ္ပါဘူး။ ေယာဂေလးလုပ္၊ စာေလးဖတ္၊  အြန္လိုင္း သတင္းစာေတြမွာ က်န္တဲ႔ရက္ေတြက မဖတ္အားေသးလို႕ Bookmark လုပ္ထားတဲ႔ ေဆာင္းပါးရွည္တို႕၊ စာအုပ္အညြန္းေတြ ဖတ္လိုက္နဲ႕ပဲ အခ်ိန္ကုန္ပါတယ္။ ဒါနဲ႕ နယူးေယာခ္႔တိုင္းရဲ႕ ဖက္ရွင္ စာမ်က္ႏွာပါမက်န္ ေရာက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ကာ ဖတ္ထားတဲ႔ ဖက္ရွင္ အေၾကာင္းေလး ေ၀မွ်ခ်င္ပါတယ္။ ဖက္ရွင္ဒီဇိုင္းနာတို႕၊ အ၀တ္အစား အသံုး အေဆာင္ပစၥည္း ဆိုရင္ ႀကိဳက္တဲ႔တံဆိပ္ ႀကိဳက္တာသာရြတ္ပါ စံပယ္နီတို႕ သိပါ ဆိုတဲ႔ အေၾကာင္းေတာ့ ႀကိဳ၀င္ခံပါရေစ။ အလွအပ စိတ္မ၀င္စားလို႕ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူးရွင္ ဖက္ရွင္ေရစီးလိုက္ဖို႕ဆိုတာထက္ ကိုယ္နဲ႔ လိုက္ဖက္ၿပီး၊ သြားလာေနထိုင္ရမယ့္ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ႕ ၾကာၾကာလည္း ခံမယ့္ အ၀တ္အစားမ်ိဳး၊ ပစၥည္းမ်ိဳးကိုသာ စိတ္၀င္စားေတာ့ အၿမဲေျပာင္းေနတဲ႔ ဖက္ရွင္နဲ႕ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတဲ႔ ဒီဇိုင္နာပစၥည္းဆိုတာေတြကို ကၽြန္မတို႕အကၽြမ္းတ၀င္မရွိလွလို႕ပါ။

ဆာင္းပါးက ၿပီးခဲ႔တဲ႔အပတ္က လာမယ့္ ေဆာင္းဦးရာသီအတြက္ အသစ္ထြက္တဲ႔ ဖက္ရွင္ေတြျပသတဲ႔ နယူးေယာက္ခ္က ဖက္ရွင္ျပပြဲ အေၾကာင္းပါ။ အသစ္ထြက္တဲ႔ ဖက္ရွင္ဆိုေပမယ့္ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြ ဆီက ဖက္ရွင္ေတြ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ေခတ္စားလာေနတဲ႔ အေၾကာင္းပါ။ တမူထူးျခားၿပီး ဖက္ရွင္ေခတ္ တစ္ခုကို ထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ႔  အဲဒီအခ်ိန္ကာလက ေခတ္နဲ႔ စံနစ္ကို ထင္ဟပ္ေနတဲ႔ ၁၉၇၀ ဖက္ရွင္ေတြ အေၾကာင္း ျပန္ေျပာင္းထည့္သြင္းေရးသားထားပါတယ္။

အားလံုးသိၾကတဲ႔ အတိုင္း ၁၉၇၀ႏွစ္ေတြ ဆိုတာက အေမရိကန္ႏိုင္ငံနဲ႔ အျခားဥေရာပႏိုင္ငံေတြမွာ အစျပဳတဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတန္းတူရရွိေရး (feminism) လုပ္ရွားမွဳ႕ေတြမွာ အေရးပါတဲ႔ ေျပာင္းလဲျဖစ္ထြန္းမွဳ ေတြ စတင္ျမင္ေတြ႕ရတဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုပါ။ ယခင္ ဆယ္စုႏွစ္ေတြက Feminism ရဲ႕ First Wave လို႕ေခၚတဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ မဲေပးခြင့္ရေရး၊ေျမရာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရေရးစတဲ႔  ဥပေဒပိုင္း ေျပာင္းလဲမွဳအတြက္ လွဳပ္ရွားမွဳေတြအၿပီးမွာ၊ တစ္ဆင့္တိုးၿပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလန္းေတြတန္းတူ ရရွိေရး၊ မိသားစုမွာ အမ်ိဳးသမီးအခန္းက႑ တန္းတူျဖစ္ေရး၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အမ်ိဳးသားမ်ားနဲ႔တန္းတူ လွဳပ္ရွား ရပ္တည္ခြင့္နဲ႕ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ေတြကို တဖက္သတ္ကန္႕သတ္တဲ႔ ဓေလ႔ ထံုးတန္းစဥ္လာေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေရးစတဲ႔ ႀကိဳးစားမွဳေတြျဖစ္တဲ႔  Feminism – Second Wave ကိုေတာ့ ၁၉၆၀ ႏွစ္ေတြမွာ စပါတယ္။ အဲဒီရဲ႕ အသီးအပြင့္ေတြ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ေတြမွာ စတင္ျမင္ေတြ႕ ရပါတယ္။ စစ္ေအး (cold war)ကာလ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကလည္း ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ ေျခမွဳန္းေရး ဗီယက္နမ္မွာ စစ္မ်က္ႏွာဖြင့္ေနခ်ိန္ျဖစ္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးအတြက္တင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ပါ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ အတူ လွဳပ္ရွားတဲ႔ အခ်ိန္ပါ။ အဲဒီကာလ လူငယ္အမ်ားစုက အစြန္းေရာက္တယ္လို႕ ဆိုၾကေပမယ့္ တရားမွ်တမွဳ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လြတ္လပ္ခြင့္ တုိက္ပြဲေတြအရမ္းကို အရွိန္ေကာင္းတဲ႔ အခ်ိန္ပါ။ ၁၉၇၀ ႏွစ္ေတြရဲ႕ အမ်ိဳးသမီး ဖက္ရွင္မွာ ဒီရဲ႕ ျဖစ္ထြန္းမွဳေတြ ထင္ဟပ္တာေတြ႕ရပါတယ္။

အဲဒီအရင္က အမ်ိဳးသမီးဖက္ရွင္ဆိုရင္ သမားရိုးက် မိန္းမဆန္တဲ႔ စကတ္၊ ဂါ၀န္ဆိုတာမ်ိဳးကေန ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ ေယာက္က်ား မိန္းမရယ္လို႕ ကြဲျပားမွဳမ်ိဳး မရွိတဲ႔ ဖက္ရွင္ေတြ ေခတ္စားတာ ေတြ႕ရ ပါတယ္။  မိန္းကေလးဖက္ရွင္မွာ ေယာက္က်ားေလးပံုစံ ေဘာင္းဘီေခါင္းေလာင္းပြ အရွည္ေတြနဲ႕ လည္းစည္းပါတဲ႔ ဘေလာက္စ္ ပံုစံမ်ိဳးတို႕၊ ရွပ္အက်ီ၊  ကုတ္အကီ်ေတြနဲ႔ တဲြ၀တ္တဲ႔ ဖက္ရွင္မ်ိဳးတို႕၊ စကတ္ဂါ၀န္ဆိုလည္း ခပ္တြဲတြဲအရွည္၊ လက္ရွည္နဲ႔ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ရိုးရွင္းတဲ႔ ပံုစံမ်ိဳးေတြ႕ရပါတယ္။ နယူးေယာက္ခ္တိုင္းရဲ႕ အဲဒီ ဖက္ရွင္ပံုေတြကို ေအာက္က လင့္မွာ သြားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

http://www.nytimes.com/slideshow/2011/08/24/fashion/20110825-seventies.html

၁၉၇၀ ႏွစ္ေတြရဲ႕ လူငယ္ေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တရားမွ်တေရး လုွဳပ္ရွားမွဳေတြအားက်သလို၊ အေတြးအေခၚနဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆႏၵေတြ၊ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အေၾကာင္း ေဖာ္က်ဳးထားတဲ႔ အဲဒီေခတ္ရဲ႕ သီခ်င္းေတြလည္း ႀကိဳက္ဆိုေတာ့  အခုတစ္ခါျပန္ၿပီး ၁၉၇၀ ႏွစ္ေတြဆီက ဖက္ရွင္ေတြ ျပန္ခတ္စား လာတယ္ဆိုေတာ့ ဖက္ရွင္အေၾကာင္း နားမလည္တဲ႔ စံပယ္နီလည္း ဖက္ရွင္အေၾကာင္း လက္တို႕ ခ်င္စိတ္ ေပၚလာတာပါ။

၁၉၇၀ႏွစ္ေတြ ဆိုတာ ကၽြန္မတို႕ ေဖေဖ၊ ေမေမတို႕၊ ဦးေလး၊ အေဒၚေတြ အရြယ္ေရာက္ တဲ႔ ေခတ္ကာလေလ။  ပံုစာမွာ ေဖာ္ျပတဲ႔ ေစ်းႏွဳန္းေတြကလည္းၾကီးသား ဆိုေတာ့ အသစ္၀ယ္၀တ္မယ့္အစား လက္ရွိ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးရဲ႕ သရီးအာ (3 Rs – Reduce, Reuse and Recycle) လွဳပ္ရွားမွဳေတြလည္း အားေပးရာျဖစ္ေအာင္ အသစ္ထက္ ကၽြန္မကေတာ့  ေမေမနဲ႔ အေဒၚေတြရဲ႕ အ၀တ္ဘီရိုပဲ ျပန္ဖြၿပီး Recycle ဖက္ရွင္နဲ႔  တစ္ေက်ာ့ျပန္ ၂၀၁၁ ဖက္ရွင္ေရစီးမွာေတာ့ ေခတ္ေရွ႕ ေျပးျပႏုိင္ၿပီလို႕ ေတြးပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ကာလက ေဖေဖနဲ႕ သူ႕တို႕ေဘာ္ေေဘာ္ေတြနဲ႕ ေခါင္းေလာင္း ေဘာင္းဘီေတြနဲ႔ ရွပ္အက်ီလက္ရွည္ ကိုယ္က်ပ္ေပမယ့္ ေကာ္လာ ခၽြန္ခၽြန္ရွည္ရွည္ေတြ၀တ္ ပဲေတြအျပည့္ စတိုင္ထုတ္ထားတဲ႔ ဓါတ္ပံုေတြျပန္ျမင္လာမိပါတယ္။ ဒီေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြလဲ ၂၀၁၁ – ၂၀၁၂ ဖက္ရွင္မွာ ေနာက္မက်ခ်င္ရင္ အလြယ္ေလးဆိုတဲ႔အေၾကာင္း လက္တို႕လိုက္ပါတယ္။ 😀

ေယာဂ လုပ္ၾကရေအာင္လား ရွင္..

Yoga (Pic Source: Atomic Ballroom)

ေယာဂလုပ္ခ်င္တယ္…။ ဒါေပမယ့္ သင္တန္းေတြ ေစ်းႀကီးတယ္လို႕ ေျပာၾကတယ္။ ေရွးေခတ္ကာလ အိႏၵိယက အစျပဳတဲ႔ စိတ္ေရာ၊ ကိုယ္ခႏၵာပါ ႀကံ႕ခိုင္ေစတဲ႔ ေယာဂက်င့္စဥ္ေတြဟာ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြ မွာေတာ့ ေဟာလီး၀ုဒ္က မင္းသမီးေတြနဲ႕ အျခားေက်ာ္ၾကားသူေတြၾကားေရပန္းစားေတာ့ ယူအက္(စ္)မွာ ေယာဂသင္တန္းေတြ မ်ားတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕သင္တန္းေတြဆို သင္တန္းေစ်းလည္း ႀကီးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း မင္းသမီးေတြနဲ႔၊ ေမာ္ဒယ္အခ်ိဳ႕က ဦးစီးၿပီး ေဟာ္တယ္ေတြရဲ႕ အားစားခန္းမ ေတြမွာ သင္တန္းေတြဖြင့္ၾကတာ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ေတာင္ၾကာပါၿပီ။ အမ်ားစုက ကုန္က်စရိတ္မ်ားပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ စံပယ္နီေတြကေတာ့ အျခားက်ာ္ၾကားတဲ႔သူေတြလုပ္လို႕ လိုက္လုပ္တာမ်ိဳးထက္ ကုိယ္၊ စိတ္ ႏွစ္ပါး က်န္းမာဖို႕ စာဖတ္သူေတြကို ေယာဂလုပ္ဖို႕ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ တီဗြီ၊ ရုပ္ရွင္ မင္းသမီးေတြလို အခ်ိန္ေပး ကိုယ္ခႏၶာလွဖို႕ မလုပ္ႏိုင္ေသာ္ျငား ကၽြန္မတို႕ ခံယူခ်က္အတိုင္း ကုန္က် စရိတ္ နည္းနည္းနဲ႔၊ အလုပ္လည္း မပ်က္၊ အိမ္ရဲ႕တာ၀န္ေတြလည္း လုပ္ေဆာင္ရင္း စိတ္ေရာ၊  ခႏၶာကိုယ္ပါ ႀကံခိုင္ေရးလည္း ဂရုစိက္ေစခ်င္တယ္။ ဒီအတြက္ သင္တန္းဖိုး ကုန္က် စရိတ္မရွိဘဲ  အရွည္သျဖင့္ ေယာဂ လုပ္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေလးေတြကို ေ၀မွ်ခ်င္ပါတယ္။ ေယာဂဖ်ာေလး တစ္ခ်ပ္နဲ႕ ဖ်ာေလးတစ္ခ်ပ္သာသာ ေနရာလြတ္ေလးရွိရင္ကို ေယာဂလုပ္လို႕ ရပါၿပီ။yogadownload.com ကေန သင္တန္းနည္းျပ မရွိေပမယ့္ ျပထားတဲ႔ ပံုအတိုင္း တစ္ဆင့္ခ်င္း လိုက္လို႕ရေအာင္  ၂၀ မိနစ္စာ ေယာဂ က်င့္စဥ္ အဆင့္ဆင့္ကို အခမဲ႔ ေပးထားပါတယ္။ ဒီလင့္ခ္ကေန (သို႕မဟုတ္) ဒီပီဒီအဖ္ဖိုင္ေလး (CoreYoga1_20min) ကို ေဒါင္းလုပ္ လုပ္၊ ပရင့္ သံုးေလးစံု ထုတ္ၿပီး ကိုယ္ ေယာဂ လုပ္နိုင္ မယ့္ ေနရာေလးေတြမွာ ကပ္ထားလိုက္ပါ။ ၿပီးရင္ တစ္ဆင့္ခ်င္း လိုက္လုပ္ၾကည့္ပါ။ စလုပ္ခါစပဲ အဆင့္ေတြ၊ ပံုစံေတြ ၾကည့္စရာလိုမွာပါ။ ကၽြန္မကေတာ့ ထိုင္လ်က္ လုပ္ရတဲ႔ ပံုစံေတြဆို တစ္ဆင့္ကို  ကြ်န္မ ရတဲ႔ အခ်ိန္ေပၚ မူတည္ၿပီး ၆ ခါကေန ၁၂ ႀကိမ္ ထိ အသက္ရွဳသြင္းျပင္းျပင္း  (ရွဳ+ထုတ္ = တစ္ႀကိမ္) လုပ္ပါတယ္။ အျခားပံုစံေတြကိုေတာ့ ၃ ခါ လုပ္ပါတယ္။ လုပ္ရင္း စိတ္လည္းေအးခ်မ္း၊ ေမတၱာလည္း ပို႕လို႕ရေအာင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ဂီတတီးလံုးေလးေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေမတၱာပို႕ သီခ်င္းေလး ျဖစ္ျဖစ္ ဖြင့္ထားရင္း လုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေအရိုးဗစ္ကစားသလို ခုန္ေပါက္ေနစရာ မလိုတဲ႔အတြက္ အထပ္ျမင့္ေနတဲ႔သူေတြအတြက္ အဆင္ေျပသလို၊ ေဘးအခန္းမွာေနတဲ႔ သူေတြကုိ အေႏွာက္အရွက္ျဖစ္မွာလည္း ပူစရာ မလိုပါဘူး။ ေနရာမရွိ၊ အခ်ိန္လံုး၀ မရွိရင္ ေတာင္ အိပ္ရာထ ေရမခ်ိဳးခင္ေလး ေရခ်ိဳးခန္းထဲ သို႕မဟုတ္ ဟင္းထမင္းေလးေႏႊးရင္း ငါးမိနစ္တန္ သည္၊ ဆယ္မိန္စတန္သည္ လုပ္လို႕ရပါတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ညေနဖက္ ေရမခ်ိဳးခင္ တီဗြီေလးေရွ႕ ထိုင္ရင္း ပံုစံအကုန္လံုး မဟုတ္ေတာင္ အခ်ိဳ႕ က်င့္စဥ္အေနအထားေတြကို လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

(စံပယ္နီေတြရဲ႕ ေယာဂနဲ႕ အျခားကိုယ္၊ လက္ ေလ႕က်င္းခန္းေတြလုပ္တဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ႔ ကိုယ္၊ စိတ္၂ ပါးလုံး က်န္းမာၾကံခိုင္ၿပီး၊ ေန႕စဥ္ေတြးေတာ၊ ၾကံစည္လုပ္ကိုင္ရတဲ႔ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေပါ႕ေပါ႕ ပါးပါး လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပုရိသတို႕ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေရး sex symbol ျဖစ္ဖို႕ ကိုယ္ကာယလွေအာင္လုပ္ၾက၊ ရလာတဲ႔ ခႏၶာကို ဥတုသံုးပါးနဲ႔ မေလ်ာ္ညီစြာ ၀တ္ဆင္ျပသဖို႕လုပ္ ေဆာင္တဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ိဳးကေတာ့ ေရရွည္အတြက္ မွန္ကန္သင့္ေတာ္တဲ႔ ခံယူခ်က္မ်ိဳး မဟုတ္တဲ႔ အတြက္ စံပယ္နီတို႕ အားမေပးလိုပါေၾကာင္းပါ ရွင္႔။ သို႕ေပမယ့္ လူတိုင္းတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ အတူကြဲျပား ရပ္တည္မွဳနဲ႕ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္ကို ေလးစားတဲ႔အတြက္ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ ဆႏၵနဲ႕ ေနထုိင္မွဳ အေပၚ ေ၀ဖန္မွဳမ်ိဳးလုပ္မွာ မဟုတ္သလို၊ ထိုသို႕ေ၀ဖန္မွဳမ်ိဳးကိုလည္း ရွံဳခ်ေၾကာင္းကို စကားလက္စ အျဖစ္ ေျပာၾကားပါရေစ။)

ကမၻာ့ၾသဇာအရွိဆံုး အမ်ိဳးသမီး ၁၀၀

ဖို႕ဘ္ဇ္မဂၢဇင္းက ယခုႏွစ္ရဲ႕ ကမၻာ့ၾသဇာအရွိဆံုး အမ်ိဳးသမီး ၁၀၀ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

Angela Merkel Pic: Forbes

ဂ်ာမနီနိဳင္ငံရဲ႕ ဦးေသ်ွာင္ Chancellor ေနရာကို ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ကတည္းက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ႔ အန္ဂ်လ္လာ မာခဲလ္ဟာ နံပါတ္တစ္ပါ။ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြၾကား နိဳင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရးပူေပါင္းမွဳ၊ ဥေရာပေငြေၾကး Euro ေငြတန္ဖိုးတည္ၿငိမ္ေရးတို႔ကို ပံ႕ပိုးေပးႏိုင္ငံ ဥေရာပရဲ႕ ယံုမွားစရာမရွိတဲ႔ ေခါင္ေဆာင္ေကာင္းျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အခုလို နံပါတ္တစ္ရာအတြက္ ေ၇ြးခ်ယ္တာပါလို႕ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ကြ်န္မတို႔ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးထုနဲ႕ပိုရင္းႏွီး ဒီက စံပယ္နီ အဖြဲ႕သားေတြလည္း သေဘာက်လွတဲ႔ လက္ရွိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး တာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ေနတဲ႔ ဟယ္လာရီကလင္တန္ ဒုတိယေနရာ ရရွိပါတယ္။ ကၽြန္မတို႕ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဲဒီစာရင္းရဲ႕ နံပါတ္ ၂၆ ေနရာမွာ ရွိပါတယ္ ရွင္။ ဒါ႔အျပင္ ေပါ႕ပ္အဆိုေတာ္ ေလဒီဂါဂါတို႕၊ အန္ဂ်လီနာဂ်ိဳလီတို႕လဲ  ကမၻာ့ၾသဇာအရွိဆံုး အမ်ိဳးသမီးစာရင္းမွာ အပါအ၀င္မို႕ စိတ္၀င္စားစရာပါ။ အဲဒီ ၁၀၀ ဦးလံုးရဲ႕ စာရင္းနဲ႕ သူတို႕ရဲ႕ အေၾကာင္းအက်ဥ္းကို ဒီလင့္မွာ သြားၾကည့္လို႕ရပါတယ္ရွင္။